فضائل اخلاقی فردی سالک که در طی طریق و سلوک از اهمیت بیشتری برخوردار است، عبارتند از؛
۱- قناعت، از انواع فضیلت عفت است که نفس آسان فراگیرد امور خوردن آشامیدن، پوشیدن و غیره و رضا دهد به آنچه که جلوگیری کند از نقصان و آسیب از هر جنس که اتفاق افتد.
۲- سخاوت، از انواع عفت است. انفاق اموال و دیگر مقتضیات بر او سهل و آسان بود تا چنانکه باید و چندانکه باید به مستحق برساند و شامل هشت صفت است:
- کرم: آسان باشد انفاق مال بسیار در اموری که نفع آن عام بود و قدرش بزرگ باشد بر وجهی که مصلحت اقتضا کند.
- عفو: ترک مجازات به بدی یا طلب مکافات به نیکی.
- ایثار: سهل باشد گذشتن از مایحتاجی که به آن نیاز دارد و بخشش آن به کسی که استحقاق آن را دارد.
- مواسات(یاری کردن): معاونت یاران و دوستان و مستحقان بود در معیشت و شرکت دادن ایشان در قوت و مال خود.
- نبل(فضل): خوشحالی و کشش به انجام افعال پسندیده و تداوم در اخلاق ستوده.
- مروت(جوانمردی): رغبتی صادق جهت فایده رساندن ویا ازدیاد فایده وبخشش آنچه ضروری است.
- مسامحت(گذشت کردن): ترک اختیاری بعضی از چیزهایی که واجب نبود.
- سماحت(بذل کردن): بخشش جهت ایجاد دلخوشی از چیزهای که بخشش آن واجب نبود.
- عفو: ترک مجازات به بدی یا طلب مکافات به نیکی.
- ایثار: سهل باشد گذشتن از مایحتاجی که به آن نیاز دارد و بخشش آن به کسی که استحقاق آن را دارد.
- مواسات(یاری کردن): معاونت یاران و دوستان و مستحقان بود در معیشت و شرکت دادن ایشان در قوت و مال خود.
- نبل(فضل): خوشحالی و کشش به انجام افعال پسندیده و تداوم در اخلاق ستوده.
- مروت(جوانمردی): رغبتی صادق جهت فایده رساندن ویا ازدیاد فایده وبخشش آنچه ضروری است.
- مسامحت(گذشت کردن): ترک اختیاری بعضی از چیزهایی که واجب نبود.
- سماحت(بذل کردن): بخشش جهت ایجاد دلخوشی از چیزهای که بخشش آن واجب نبود.
۳- وقار و حرمت، از انواع فضیلت عفت است. نفس در وقتی که برانگیخته شود به سوی مطالب آرام باشد تا از شتاب زدگی دوری کند به شرط انکه مطلوب از دست نرود چه جذب نفعی باشد و چه دفع ضرری؛
۴- عالم، همان حکیم است که در برگیرنده انواع حکمت است؛
- ذکاوت: سرعت در نتیجه گیری از قضایا و سهولت در استخراج نتایج.
- صفای ذهن: استعداد استخراج مطلوب بی اضطراب و تشویش.
- سرعت فهم: حرکت از اسباب به مسبب بدون مکث و تعلل.
- حسن تعقل: در بحث و کشف هر حقیقتی حد و مقداری که باید نگاه دارد تا نه کوتاهی کرده باشد و نه زیاده روی.
- سهولت تعلم: حدتی به دست آید تا بی ممانعت خواطر متفرقه به کلیت خویش توجه به مطلوب می کند.
- تحفظ: صورتهای را که عقل یا وهم به قوت تفکر یا تخیل به خود مخصوص کرده یا از آن رها شده است را نیک نگاه دارد و ضبط کند.
- تذکر: بکارگیری محفوظات به آسانی و در هر وقت که خواهد(نیاز دارد).
- صفای ذهن: استعداد استخراج مطلوب بی اضطراب و تشویش.
- سرعت فهم: حرکت از اسباب به مسبب بدون مکث و تعلل.
- حسن تعقل: در بحث و کشف هر حقیقتی حد و مقداری که باید نگاه دارد تا نه کوتاهی کرده باشد و نه زیاده روی.
- سهولت تعلم: حدتی به دست آید تا بی ممانعت خواطر متفرقه به کلیت خویش توجه به مطلوب می کند.
- تحفظ: صورتهای را که عقل یا وهم به قوت تفکر یا تخیل به خود مخصوص کرده یا از آن رها شده است را نیک نگاه دارد و ضبط کند.
- تذکر: بکارگیری محفوظات به آسانی و در هر وقت که خواهد(نیاز دارد).
۵- عابد، از انواع فضیلت عدالت است. تعظیم و تمجید خالق خویش و مقربان حضرت او و طاعت و متابعت ایشان.
۶- دل و قلب صاف و مصفا، شامل دو صفت رفق و عفو از انواع فضیلت عفت است؛
- عفو: بر نفس آسان باشد ترک مجازات به بدی یا طلب مکافات به نیکی یا بدست آوردن جاه و مقام از آن.
- رفق: فروتنی نفس در اموری که اتفاق می افتد برای رضای خدا که آن را نرم خویی نیز گویند.
- رفق: فروتنی نفس در اموری که اتفاق می افتد برای رضای خدا که آن را نرم خویی نیز گویند.
