بخش ۱۹ - تمثیل در بیان مقام نبوت و ولایت  
نبی چون آفتاب آمد، ولّی ماه   مقابل گردد اندر «لی مع‌الله»
نبوّت در کمالِ خویش صافی است   ولایت اندر او پیدا، نه مخفی است
ولایت در ولیّ پوشیده باید   ولی اندر نبیّ پیدا نماید
ولی از پیروی چون همدم آمد   نبی را در ولایت محرم آمد
ز «إِنْ كُنْتُمْ تُحِبُّونَ» یابد او راه   به خلوتخانهٔ «يُحْبِبْكُمُ اللَّهُ»
در آن خلوت‌سرا محبوب گردد   به حق یکبارگی مجذوب گردد
بود تابع ولی از روی معنی   بود عابد ولی در کوی معنی
ولّی آنگه رسد کارش به اتمام   که با آغاز گردد باز از انجام
بخش ۲۰ - جواب به سوال احوال سالک و نشانهای مرد کامل  
کسی مرد تمام است کز تمامی   کند با خواجگی کار غلامی
پس آنگاهی که ببرید او مسافت   نهد حق بر سرش تاج خلافت
بقایی یابد او بعد از فنا باز   رود ز انجام ره دیگر به آغاز
شریعت را شعار خویش سازد   طریقت را دِثار خویش سازد
حقیقت خود مقام ذات او دان   شده جامع میان کفر و ایمان
به اخلاق حمیده گشته موصوف   به علم و زهد و تقویٰ بوده معروف
همه با او ولی او از همه دور   به زیر قُبّه‌های سِتر مستور
بخش ۲۱ - تمثیل در بیان رابطهٔ شریعت و طریقت و حقیقت  
تبه گردد سراسر مغز بادام   گرش از پوست بخراشی گه خام
ولی چون پخته شد، بی پوست نیکوست   اگر مغزش بر آری، بر کنی پوست
شریعت پوست، مغز آمد حقیقت   میان این و آن باشد طریقت 
خلل در راه سالک نقصِ مغز است   چو مغزش پخته شد، بی‌پوست نغز است
چو عارف با یقینِ خویش پیوست   رسیده گشت مغز و پوست بشکست
وجودش اندر این عالم نپاید   برون رفت و دگر هرگز نیاید
وگر با پوست تابد تابش خور   در این نشات کند یک دور دیگر
درختی گردد او از آب و از خاک   که شاخش بگذرد از هفتم افلاک
همان دانه برون آید دگر بار   یکی صد گشته از تقدیرِ جبّار
چو سیرِ حبّه بر خطِّ شجر شد   ز نقطه خطّ، ز خطّ دَوْری دگر شد
چو شد در دایره سالک مکمَّل   رسد هم نقطهٔ آخر به اوّل
دگر باره شود مانند پرگار   بدان کاری که اوّل بود بر کار
چو کرد او قطع یکباره مسافت   نهد حقّ بر سرش تاج خلافت
تناسخ نبوَد این، کز روی معنی   ظهوراتی است در عینِ تجلّی
وَ قَدْ سأَلوا وَ قالُوا مَا النّهایة؟   فَقیلَ هِیَ الرٌّجُوعُ اِلَی الْبِدایَة

 وزن شعر: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

  منابع متن شعر: 

 ۱- وبسایت گنجور:

شیخ محمود شبستری » گلشن راز »

بخش ۱۴ - قاعده در « تفکر در انفس »

 ۲- کتاب گلشن راز، اثر: شیخ محمود شبستری با مقدمه و تصحیح و توضیحات به اهتمام دکتر صمد موحد

 ۳- کتاب شرح گلشن راز، اثر: الهی اردبیلی - مقدمه و تصحیح و تعلیقات: محمدرضا برزگر خالقی، عفت کرباسی

۴- کتاب شرح گلشن راز(مفاتیح الاعجاز) اثر: محمد لاهیجی گیلانی، پیش گفتار و ویرایش: دکتر علیقلی محمودی بختیاری

تنبور: اسماعیل محمدی 

اودو (کوزه): اصغر محمدی 

دف: مهدی محمدی 

دکلمه: آرام نوبری نیا 

  دانلود فایل پی دی اف