بخش ۲۸ - تمثیل در بیان نسبت عقل با شهود  
ندارد باورت اَکمه ز الوان   وگر صد سال گویی نقل و برهان
سپید و زرد و سرخ و سبز و کاهی   به نزد وی نباشد جز سیاهی
نگر تا کورِ مادرزادِ بدحال   کجا بینا شود از کُحلِ کَحّال
خرد از دیدنِ احوالِ عُقبا   بود چون کورِ مادرزادِ دنیا
ورای عقل، طوُری دارد انسان   که بشناسد بدان اسرارِ پنهان
بسانِ آتش اندر سنگ و آهن   نهاده است ایزد اندر جان و در تن
چو بر هم اوفتاد این سنگ و آهن   ز نورش هر دو عالم گشت روشن
از آن مجموع پیدا گردد این راز   چو دانستی برو خود را برانداز
تویی تو نسخهٔ نقشِ الهی   بجو از خویش هر چیزی که خواهی
بخش ۲۹ - سوال از معنی «اناالحقّ»  
کدامین نقطه را نطق است «اناالحقّ»   چه گویی هرزه‌ای بود آن مُزَبّق؟
بخش ۳۰ - جواب  
«اناالحقّ» کشف اسرار است مطلق   جز از حق کیست تا گوید «اناالحقّ» 
همه ذرّات عالم همچو منصور   تو خواهی مست گیر و خواه مخمور
در این تسبیح و تهلیلند دائم   بدین معنی همی‌ باشند قائم
اگر خواهی که گردد بر تو آسان   «وَإِن مِّن شَيْ» را یک ره فرو خوان
چو کردی خویشتن را پنبه‌کاری   تو هم حلّاج‌وار این دم برآری
برآور پنبهٔ پندارت از گوش   ندای «واحد القهّار» بنیوش
ندا می‌آید از حقّ بر دوامت   چرا گشتی تو موقوفِ قیامت
درآ در وادی ایمن که ناگاه   درختی گویدت «اِنّی اَنَا الله»
روا باشد «اناالحقّ» از درختی   چرا نبود روا از نیک‌بختی؟
هر آن کس را که اندر دل شکی نیست   یقین داند که هستی جز یکی نیست
انانیّت بود حقّ را سزاوار   که هو غیب است و غایب وهم و پندار
جنابِ حضرتِ حقّ را دویی نیست   در آن حضرت من و ما و تویی نیست

 وزن شعر: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

  منابع متن شعر: 

 ۱- وبسایت گنجور:

شیخ محمود شبستری » گلشن راز »

بخش ۲۸ - تمثیل در بیان نسبت عقل با شهود

 ۲- کتاب گلشن راز، اثر: شیخ محمود شبستری با مقدمه و تصحیح و توضیحات به اهتمام دکتر صمد موحد

 ۳- کتاب شرح گلشن راز، اثر: الهی اردبیلی - مقدمه و تصحیح و تعلیقات: محمدرضا برزگر خالقی، عفت کرباسی

۴- کتاب شرح گلشن راز(مفاتیح الاعجاز) اثر: محمد لاهیجی گیلانی، پیش گفتار و ویرایش: دکتر علیقلی محمودی بختیاری

 

  دانلود فایل پی دی اف