بخش ۲۴ - سوال از شرایط شناخت وحدت و موضوع شناخت عرفانی
که شد بر سرِّ وحدت واقف آخر   شناسای چه آمد عارف آخر
بخش ۲۵ - جواب  
کسی بر سرِّ وحدت گشت واقف   که او واقف نشد اندر مَواقف
دلِ عارف شناسا‌ی وجود است   وجودِ مطلق او را در شهود است
به جز هستِ حقیقی‌، هست نشناخت   از آن رو هستیِ خود پاک در باخت
وجودِ تو همه خار است و خاشاک   برون انداز از خود جمله را پاک
برو تو خانهٔ دل را فرو روب   مهیا کن مقام و جای محبوب
چو تو بیرون شدی او اندر آید   به تو، بی تو جمالِ خود نماید
کسی کاو از نَوافِل گشت محبوب   به لایِ نفی کرد او خانه جاروب
درونِ جانِ محبوب، او مکان یافت   ز «بی یَسمَع و بی یَبصَر‌» نشان یافت
ز هستی تا بوَد باقی بر او شَیْن   نیابد علمِ عارف صورتِ عین
موانع تا نگردانی ز خود دور   درونِ خانهٔ دل نایدت نور
موانع چون در این عالم چهار است   طهارت کردن از وی هم چهار است
نخستین پاکی از اِحداث و اَنجاس   دوم از معصیت وز شرِّ وسواس
سوم پاکی ز اخلاقِ ذَمیمه است   که با وی آدمی همچون بَهیمه است
چهارم پاکی سِرّ است از غیر   که اینجا منتهی می‌گرددش سیر
هر آن کاو کرد حاصل این طهارات   شود بی شک سزاوار مناجات
تو تا خود را به‌کلّی در نبازی   نماز‌ت کی شود هرگز نمازی
چو ذاتت پاک گردد از همه شَیْن   نمازت گردد آنگه قُرّةالعین
نماند در میانه هیچ تمییز   شود معروف و عارف جمله یک چیز
بخش ۲۶ - سوال از کیفیت جمع بین وحدت و کثرت  
اگر معروف و عارف ذاتِ پاک است   چه سودا در سرِ این مشتِ خاک است
بخش ۲۷ - جواب  
مکن بر نعمت حقّ ناسپاسی   که تو حقّ را به نورِ حقّ شناسی
جز او معروف و عارف نیست دریاب   ولیکن خاک می‌یابد ز خور تاب
عجب نبوَد که ذرّه دارد امّید   هوای تابِ مهر و نورِ خورشید
به یاد آور مقام و حالِ فطرت   کز آنجا باز‌دانی اصلِ فکرت
«الست بربّکم‌» ایزد که را گفت؟‌   که بود آخر که آن ساعت «‌بلی‌» گفت‌؟
در آن روزی که گِل‌ها می‌سرشتند   به دل در قصهٔ ایمان نوشتند
اگر آن نامه را یک ره بخوانی   هر آن چیزی که می‌خواهی بدانی
تو بستی عَقد عهد بندگی دوش   ولی کردی به نادانی فراموش
کلام حقّ بدان گشته است مُنزَل   که یادت آورَد از عهدِ اوّل
اگر تو دیده‌ای حقّ را به آغاز   در اینجا هم توانی دیدنش باز
صفاتش را ببین امروز اینجا   که تا ذاتش توانی دید فردا
وگرنه رنج خود ضایع مگردان   برو بنیوش « لا تَهْدِی» ز قرآن

 وزن شعر: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)

  منابع متن شعر: 

 ۱- وبسایت گنجور:

شیخ محمود شبستری » گلشن راز »

بخش ۲۴ - سوال از شرایط شناخت وحدت و موضوع شناخت عرفانی

 ۲- کتاب گلشن راز، اثر: شیخ محمود شبستری با مقدمه و تصحیح و توضیحات به اهتمام دکتر صمد موحد

 ۳- کتاب شرح گلشن راز، اثر: الهی اردبیلی - مقدمه و تصحیح و تعلیقات: محمدرضا برزگر خالقی، عفت کرباسی

۴- کتاب شرح گلشن راز(مفاتیح الاعجاز) اثر: محمد لاهیجی گیلانی، پیش گفتار و ویرایش: دکتر علیقلی محمودی بختیاری

 

  دانلود فایل پی دی اف