| بخش ۱۶ - سوال از احوال سالک و نشانهای مرد کامل | ||
| مسافر چون بود، رهرو کدام است | که را گویم که او مردِ تمام است | |
| بخش ۱۷ - جواب به سوال اول | ||
| دگر گفتی مسافر کیست در راه | کسی کو شد ز اصلِ خویش آگاه | |
| مسافر آن بود کو بگذرد زود | ز خود صافی شود چون آتش از دود | |
| سلوکش سیرِ کشفی دان ز امکان | سوی واجب به ترکِ شَیْن و نقصان | |
| بعکسِ سیرِ اوّل در منازل | رود تا گردد او انسانِ کامل | |
| بخش ۱۸ - قاعده در بیان سیر نزول و مراتب صعود آدمی | ||
| بدان اوّل که تا چون گشت موجود | کز او انسانِ کامل گشت مولود | |
| در اطوارِ جمادی بود پیدا | پس از روحِ اضافی گشت دانا | |
| پس آنگه جنبشی کرد او ز قدرت | پس از وی شد ز حق صاحب ارادت | |
| به طفلی کرد باز احساسِ عالم | در او بالفعل شد وسواسِ عالم | |
| چو جزویّات در وی شد مرتّب | به کلّیّات ره برد از مرکّب | |
| غضب شد اندر او پیدا و شهوت | وز ایشان خاست بخل و حرص و نخوت | |
| به فعل آمد صفتهای ذمیمه | بَتر شد از دد و دیو و بَهیمه | |
| تنزّل را بود این نقطه اسفَل | که شد با نقطهٔ وحدت مقابل | |
| شد از افعال، کثرت بینهایت | مقابل گشت از این رو با بدایت | |
| اگر گردد مقیّد اندر این دام | به گمراهی بود کمتر ز اَنعام | |
| و گر نوری رسد از عالمِ جان | ز فیضِ جذبه یا از عکسِ برهان | |
| دلش با نورِ حقّ همراز گردد | از آن راهی که آمد باز گردد | |
| ز جذبه یا ز برهانِ یقینی | رهی یابد به ایمانِ یقینی | |
| کند یک رجعت از سِجّینِ فُجّار | رخ آرد سوی عِلّیینِ اَبرار | |
| به توبه متصّف گردد در آن دَم | شود در اصطفا ز اولادِ آدم | |
| ز افعالِ نکوهیده شود پاک | چو ادریسِ نبی آید بر افلاک | |
| چو یابد از صفاتِ بد نجاتی | شود چون نوح از آن صاحب ثباتی | |
| نماند قدرتِ جزویش در کلّ | خلیل آسا شود صاحب توکّل | |
| ارادت با رضای حق شود ضَمّ | رود چون موسی اندر بابِ اعظم | |
| ز علمِ خویشتن یابد رهائی | چو عیسیِ نبی گردد سمائی | |
| دهد یکباره هستی را به تاراج | درآید از پی احمد به معراج | |
| رسد چون نقطهٔ آخر به اوّل | در آنجا نه مَلَک گنجد نه مُرسَل | |
|
وزن شعر: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی) |
||
|
منابع متن شعر: ۱- وبسایت گنجور: شیخ محمود شبستری » گلشن راز » بخش ۱۶ - سوال از احوال سالک و نشانهای مرد کامل ۲- کتاب گلشن راز، اثر: شیخ محمود شبستری با مقدمه و تصحیح و توضیحات به اهتمام دکتر صمد موحد ۳- کتاب شرح گلشن راز، اثر: الهی اردبیلی - مقدمه و تصحیح و تعلیقات: محمدرضا برزگر خالقی، عفت کرباسی ۴- کتاب شرح گلشن راز(مفاتیح الاعجاز) اثر: محمد لاهیجی گیلانی، پیش گفتار و ویرایش: دکتر علیقلی محمودی بختیاری |
تنبور: اسماعیل محمدی اودو (کوزه): اصغر محمدی دف: مهدی محمدی دکلمه: آرام نوبری نیا |
|---|