| بخش ۳۵ - تمثیل در اطوار وجود و بی اعتباری هستی عالم وجود | ||
| بخاری مرتفع گردد ز دریا | به امر حقّ فرو بارد به صحرا | |
| شعاعِ آفتاب از چرخِ چارم | بر او افتد شود ترکیب با هم | |
| کند گرمی دگر ره عزمِ بالا | در آویزد بدو آن آبِ دریا | |
| چو با ایشان شود خاک و هوا ضَمّ | برون آید نباتِ سبز و خرّم | |
| غذای جانور گردد ز تبدیل | خورد انسان و یابد باز تحلیل | |
| شود یک نطفه و گردد در اطوار | وز او انسان شود پیدا دگر بار | |
| چو نورِ نَفْسِ گویا در تن آید | یکی جسمِ لطیفِ روشن آید | |
| شود طفل و جوان و کَهل و کَمپیر | بداند علم و رای و فهم و تدبیر | |
| رسد آنگه اجل از حضرتِ پاک | رود پاکی به پاکی، خاک با خاک | |
| همه اجزای عالم چون نباتند | که یک قطره ز دریای حیاتند | |
| زمان چون بگذرد بر وی شود باز | همه انجامِ ایشان همچو آغاز | |
| رود هر یک از ایشان سوی مرکز | که نگذارد طبیعت خوی مرکز | |
| چو دریایی است وحدت لیک پر خون | کز او خیزد هزاران موجِ مجنون | |
| نگر تا قطرهٔ باران ز دریا | چگونه یافت چندین شکل و اسما | |
| بخار و ابر و باران و نم و گِل | نبات و جانور انسان کامل | |
| همه یک قطره بود آخِر در اوّل | کز او شد این همه اشیا مُمَثَّل | |
| جهان از عقل و نفس و چرخ و اجرام | چو آن یک قطره دان ز آغاز و انجام | |
| اجل چون در رسد در چرخ و انجُم | شود هستی همه در نیستی گُم | |
| چو موجی بر زند گردد جهان طَمس | یقین گردد «كَأَن لَّمْ تَغْنَ بِالْأَمْسِ» | |
| خیال از پیش برخیزد به یک بار | نماند غیر حقّ در دارْ دَیّار | |
| تو را قُربی شود آن لحظه حاصل | شوی تو بی تویی با دوست واصل | |
| وصال این جایگه رفعِ خیال است | چو غیر از پیش برخیزد وصال است | |
| مگو ممکن ز حدِّ خویش بگذشت | نه او واجب شد و نه واجب او گشت | |
| هر آن کو در معانی گشت فایق | نگوید کین بود قلبِ حقایق | |
| هزاران نشأه داری خواجه در پیش | برو آمد شدِ خود را بیندیش | |
| ز بحث جزو و کلّ نشئآتِ انسان | بگویم یک به یک پیدا و پنهان | |
وزن شعر: مفاعیلن مفاعیلن فعولن (هزج مسدس محذوف یا وزن دوبیتی)
|
منابع متن شعر: ۱- وبسایت گنجور: شیخ محمود شبستری » گلشن راز » بخش ۳۵ - تمثیل در اطوار وجود و بی اعتباری هستی عالم وجود ۲- کتاب گلشن راز، اثر: شیخ محمود شبستری با مقدمه و تصحیح و توضیحات به اهتمام دکتر صمد موحد ۳- کتاب شرح گلشن راز، اثر: الهی اردبیلی - مقدمه و تصحیح و تعلیقات: محمدرضا برزگر خالقی، عفت کرباسی ۴- کتاب شرح گلشن راز(مفاتیح الاعجاز) اثر: محمد لاهیجی گیلانی، پیش گفتار و ویرایش: دکتر علیقلی محمودی بختیاری |
تنبور: اسماعیل محمدی اودو (کوزه): اصغر محمدی دف: مهدی محمدی دکلمه: آرام نوبری نیا |
|---|